Video Komentari

Vranješ: Demonizacija Srba na Zapadu direktno povezana sa porazom Amerikanaca u Vijetnamu

RUSKI FILMA SE ZAVRŠAVA DODIKOVIM RIJEČIMA: NAUČILI SMO – AKO NEMAMO DRŽAVU NEMAMO NI SLOBODU
  • «Piarizovano» ratovanje u potpunosti je primjenjeno u Zalivskom ratu 1990. godine, a iskusili smo ga i mi na svojoj koži u ratovima na kraju dvadesetog vijeka. Međutim, pored kreiranja negativaca među srpskim funkcionerima tog vremena, u našem slučaju demonizovan je kompletan narod
  • Primjeri: manje od godinu dana od početka građanskog rata u BiH, u „Njujork tajmsu“ autor Džon Barns piše o 20.000 silovanih muslimanki u BiH od strane srpske vojske; nekoliko dana kasnije kolumnistkinja „Vašington posta“ Džudi Men piše o 50.000 silovanih i 100.000 ubijenih muslimanki pozivajući se na profesoricu prava Ketrin MekKinon; a MekKinonova potom izlazi u javnost sa još jednim frapantnim podatkom – da je od 50.000 silovanih muslimanki, njih 30.000 ostalo u drugom stanju kao posljedica srpskog silovanja
  • Koliko se ovaj stereotip ukorijenio govori nam i posljednji primjer novije američke televizijske serije „Dijeta iz Santa Klarite“ – horor komedije u kojoj majka postaje zombi ljudožderka zahvaljujući virusu koji je nastao na tlu srednjovjekovne Srbije i čiju otpornost su izgradili samo Srbi
  • Ali, pojavio se i pozitivan primjer. Naime ruska medijska kuća „Rusija danas“ je objavila dokumentarni film koji u slobodnom prevodu glasi „Republika Srpska. Zavisna država Srba iz BiH, zaglavljena u nametnutom limbu od strane Zapada“. Film traje 26 minuta, a za ovih dvadesetak dana pogledalo ga je preko 102.000 gledalaca na Jutjubu

Piše: Aleksandar VRANJEŠ

DA LI ste znali da je kreiranje negativnih slika o Srbima u zapadnim medijima devedesetih godina, direktno povezano sa porazom američke vojske u Vijetnamu nekoliko decenija ranije?

Takođe vjerujem da niste znali da je američka vojska za navedeni debakl optužila direktno domaće televizijske kuće, jer su bez cenzure prikazivale slike brutalnosti u Vijetnamu.

Taj poraz dovešće do redefinisanja odnosa vojske SAD prema medijima i njihovom izvještavanju sa ratišta. Novi medijski pristup ratovanju osjetiće i srpski narod na kraju prošlog vijeka, sa posljedicama i danas, ali krenimo otpočetka.

Tokom rata u Vijetnamu, američki propagandni aparat nije uspio da kontroliše izvještavanje. U odsustvu vojne cenzure, američka javnost je svakodnevno u informativnom programu gledala slike mrtvih civila ali i američkih vojnika iz Vijetama. To je dovelo do situacije da se američka javnost okrenula protiv rata u Vijetnamu.

Snažan antiratni impuls građana SAD, koji se razvio kao posljedica navedenih medijskih slika, pogodovao je rastu unutrašnjeg političkog pritiska da se rat okonča. Američka vojska našla se između dvije vatre – jedne oličene u vojsci Vijetkonga koja je pružila neočekivan otpor i druga u vidu neraspoložene američke javnosti koja je dovela u pitanje legitimnost upotrebe sile.

Ova „komunikaciona katastrofa“ bila je važna lekcija za američku vojsku. Tada su naučili da medijske slike mogu pogodovati razvoju antiratne svijesti domaće javnosti, te da se budući ratovi moraju podvrgnuti tzv „PR obradi“. Od tada u svim narednim ratovima američke vojske, centralno mjesto u planiranju i vođenju ratova bili su odnosi s javnošću i psihološke operacije.

Rat je trebalo pažljivo pripremiti da izgleda prihvatiljivo javnosti.

Prvi korak je demonizacija neprijatelja – kreiranje slike apsolutnog negativca kojeg će domaća javnost jasno prepoznati i povezati sa arhetipom zločinca, kao što je npr. Hitler. Naredni korak je stvaranje slika žrtava u vidu disidenata, opozicionara, ali i vlastitog naroda kojeg treba osloboditi od tiranije demonizovanog negativca. Njegove žrtve se u medijima opisuju kroz tzv. „humanitarni diskurs“ kojeg većina zapadnih novinara inače baštini, pa je kroz njihov pristup lako podmetnuti propagandu. Sve to zajedno stvara utisak u javnosti o opravdanosti upotrebe sile prema demonizovanom pojedincu i njegovom režimu.

Tako dođemo do narednog koraka koji podrazumijeva stvaranje pristanka javnosti i podrške vojnoj intervenciji kako na unutrašnjem planu, tako i na spoljnjem kroz pravljenje vojne koalicije.

Nakon ovih pripremnih koraka, slijedi intervencija ali i kontrola medijskih slika sa samog ratišta. Zvanične informacije za objavljivanje dostavlja vojna PR služba koja na taj način pasivno cenzuriše vijesti – onemogućava novinarima direktan pristup mjestima na kojima je izrvšena operacija, a po potrebi vrši i odlaganje plasiranja određenih informacija.

Iz medija se odstranjuju negativne slike leševa, krvi i brutalnosti, a u prvi plan se stavljaju razoreni objekti: mostovi, zgrade, releji, kasarne, itd. Uz to koriste se još dvije zanimljive propagandne tehnike: „terminološka magla“ upotrebom eufemizama tipa „kolateralna šteta“ za nastradale civile, ili „naleti aviona“ umjesto bombardovanje; i „savremeno tehnoratovanje“ kada se stvaraju slike u javnosti da se upotrebljava hirurški precizna ratna tehnologija koja pogađa isključivo vojne objekte i strateški važne tačke demonizovanog režima.

Na taj način rat izgleda u javnosti kao niskorizična video igrica u kojoj gotovo da nema ljudske patnje i smrti.

Ovakav obrazac tzv. „piarizovanog“ žanra ratovanja u potpunosti je primjenjen u Zalivskom ratu 1990. godine, a iskusili smo ga i mi na svojoj koži u ratovima na kraju dvadesetog vijeka. Međutim, pored kreiranja negativaca među srpskim funkcionerima tog vremena, u našem slučaju demonizovan je kompletan narod.

Prvu knjigu na tu temu objavio je profesor Emil Vlajki pod naslovom „Demonizacija Srba“ (Otava, 2001). Ovom temom se bavio i dr Slobodan Vuković u knjizi „Etika zapadnih medija“ (Beograd, 2009). U obe knjige precizno je dokumentovano kako su zapadni mediji demonizovali srpski narod u pripremi za buduće intervencije NATO pakta na Republiku Srpsku i Srbiju.

Manje od godinu dana od početka građanskog rata u BiH, u „Njujork tajmsu“ autor Džon Barns piše o 20.000 silovanih muslimanki u BiH od strane srpske vojske. Nekoliko dana kasnije kolumnistkinja „Vašington posta“ Džudi Men piše o 50.000 silovanih i 100.000 ubijenih muslimanki pozivajući se na profesoricu prava Ketrin MekKinon.

Tih dana će MekKinonova izaći u javnost sa još jednim frapantnim podatkom, da je od 50.000 silovanih muslimanki, njih 30.000 ostalo u drugom stanju kao posljedica srpskog silovanja.

Tih dana BBC objavljuje vijest da su srpski snajperisti plaćeni sa 2.700 funti za svako ubijeno dijete. U isto vrijeme njemački mediji prenose izjavu poslanika CDU-a Štefana Švarca kako Srbi obavljaju eksperimente nad ljudima kao što je to činio Mengele u Drugom svjetskom ratu, dok „Di Cajt“ upozorava da srpski ginekolozi usađuju bosanskim ženama pseće embrione.

Ovo su samo neki od primjera kako je demonizacija srpskog naroda funkcionisala u zapadnim medijima. Zato ne čudi da je zapadna javnost ostala indiferentna prema srpskim žrtvama, čak i 24 godine nakon rata u BiH, odnosno 20 godina nakon agresije na Srbiju.

Ostali su uzaludni mnogi pokušaji da se zapadnoj javnosti prikaže i srpska strana rata, srpske žrtve, drugačija istina koja bi trebala barem malo da ublaži efekte američkog vojnog PR-a koji je od čitavog srpskog naroda stvorio simbol negativaca na tlu Evrope. Koliko se ovaj stereotip ukorijenio govori nam i posljednji primjer novije američke televizijske serije „Dijeta iz Santa Klarite“ – horor komedije u kojoj majka postaje zombi ljudožderka zahvaljujući virusu koji je nastao na tlu srednjovjekovne Srbije i čiju otpornost su izgradili samo Srbi.

Zato na kraju nije loše spomenuti i jadan pozitivan primjer. Naime ruska medijska kuća „Rusija danas“ je objavila dokumentarni film koji u slobodnom prevodu glasi „Republika Srpska. Zavisna država Srba iz BiH, zaglavljena u nametnutom limbu od strane Zapada“.

Film traje 26 minuta, a za ovih dvadesetak dana pogledalo ga je preko 102.000 gledalaca na Jutjubu.

U pitanju je pokušaj da se istina o raspadu Jugoslavije i ratovima koji su uslijedili prikaže iz drugačije perspektive, koju nisu prethodno odredili zapadni propagandisti i PR stručnjaci.

Film počinje uvodom u kojem narator objašanjava da u srcu Evrope živi preko milion Srba koji se još uvijek bore za svoje pravo na samoopredjeljenje i koji sanjaju da uspostave jednog dana svoju nezavisnu državu.

Film prikazuje mnogo važnih slika koje se suprostavljaju nametnutim istinama na Zapadu. Ako se sjetimo da su prije više od godinu dana „Gardijan“, „Njujork tajms“ i „Vašington post“ objavili kako Republika Srpska organizuje paravojne formacije, važna je slika sa početka filma u kojoj se vidi vježba regularne Specijalne antiterorističke jedinice MUP-a Republike Srpske.

Kamera zatim ide u selo na granici sa federalnim Sarajevom gdje se čuje potresna priča roditelja koji su u ratu izgubili dvadesetčetverogodišnjeg sina. Zatim narator pojašnjava da je nakon rata više od 120.000 Srba moralo da napusti svoje domove u Sarajevu, što je svojevrsni odgovor na mit o srpskoj opsadi Sarajeva.

Zatim se smjenjuju slike pred početak rata 1992. godine, dok narator pojašnjava kako je rat počeo bošnjačkim i hrvatskim preglasavanjem srpskih predstavnika u parlamentu. Kamera zatim ide u Banjaluku, kao glavni grad Republike Srpske koja nema pravo na nezavisnost.

U sljedećim scenama vidimo Milorada Dodika i Emira Kusturicu, dva dobro poznata lica u Ruskoj Federaciji, što dodatno ojačava njihov kredibilitet bar kod ruske publike.

Kamera se ponovo vraća u Banjaluku i vidi se profesorica Vesna Ećim Zlojutro koja zajedno sa majkom, Željkom Tubić, priča potresnu priču o dvanaest umrlih beba juna 1992. godine.

Naredna priča tiče se posljedica bombardovanja osiromašenim uranijumom i povećanja broja malignih oboljenja građana Republike Srpske.

U filmu se još spominje i nepravda od strane Tribunala u Hagu prema srpskom narodu, a sagovornici su Darko Mladić i Momčilo Krajišnik.

Ponovo se u filmu pojavljuje Milorad Dodik koji ističe da je Republika Srpska pod zapadnim pritisicima i zbog bliske veze sa Rusijom. Film se završava Dodikovim riječima: „Mi smo ovdje naučili jednu veliku istorijsku lekciju, a to je – ukoliko nemamo državu, nemamo ni slobodu“.

Bez obzira da li će ovaj film uspjeti nešto da promjeni u percepciji zapadne javnosti, važno je da je jedna velika medijska kuća napravila dokumentarac o Republici Srpskoj u kojem su spojili pravo na samoopredjeljenje srpskog naroda, srpski pogled na rat i žrtve, današnje slike obnovljene i razvijene Republike Srpske, folklor, kulturu i tradiciju, ali i svijest o postojanju stalne terorističke prijetnje u vidu vježbe specijalnih jedinica policije na početku filma.

Dobar je pokazatelj što je film pogledalo do sada preko 100.000 gledalaca jer je to ujedno i putokaz na koji način uz pomoć društvenih mreža i video sadražaja, možemo da se borimo protiv posljedica demonizacije i nametnutih istina.

 

1 komentar

  • U vezi ruskog filma.
    Možda je trebalo samo još malo zaći u prošlost (kako bi film potpuno izgubio svaki prizvuk žurnalizma, i dao potpunu informaciju o uzrocima rata u BiH te konačnog uništenja političko-kulturne zajednice Južnih Slavena), i ukazati na godinu 1991. kada je uspostavljena osnova za projektovani građansko-vjerski rat u BiH, u srcu J. Slavena…
    Naime, u kasnu noć 14/15 oktobra 1991. Muslimani i Hrvati su, u odsustvu Srba, usvojili Memorandum o suverenitetu, odnosno nezavisnosti BiH.
    Na ovaj nezakoniti, podli, akt reakcija je bila plebiscit bosanskih Srba, 9. novembra 1991. kao odgovor na oktobarsku prevaru, kada je jasno poručeno kakva je narodna volja. Ali, plebiscit, tj. narodnu volju, niko nije uzimao ozbiljno, i prešlo se preko toga kao da se ništa nije dogodilo.

Klikni ovde da postaviš komentar