Vjere Odabrano

Deo SPC u Sjedinjenim Državama promenio naziv u „Srpske pravoslavne eparhije u SAD“

CRKVENI SABOR ODLUČIVAO POD RUKOVODSTVOM EPISKOPA – LONGINA, IRINEJA I MAKSIMA

Episkopi Maksim, Longin i Irinej

  • Na sajtu Eparhije istočnoameričke objavljeno je obrazloženje te odluke. I njega su potpisali episkopi Irinej, Longin i Maksim. Za početak se navodi da je promena naziva u skladu sa prošlogodišnjom odlukom Svetog arhijerejskog sabora SPC. Naziv je promenjen kako bi tačno odražavao „geografsko prostiranje i kako bi nedvosmisleno ukazao da je u pitanju neodvojivi deo SPC sa sedištem u Beogradu – jer mi smo eparhije SPC, a ne odvojena crkva”
  • Drugi razlozi koji se navode su pravne prirode: sa nazivom koji ukazuje na vezu sa Severnom i Južnom Amerikom otvarala  se mogućnost da eparhije u SAD budu zakonski odgovorne za aktivnosti eparhija u Kanadi i Južnoj Americi, i obrnuto
  • U dodatnom objašnjenju koje su potpisala trojica episkopa iz SAD ističe se: „Mi smo eparhije naše Majke Crkve, Srpske pravoslavne crkve – Patrijaršije, i verni smo i pod kanonskom i hijerarhijskom jurisdikcijom Svetog arhijerejskog sabora, čiji je predsedavajući pravoslavni arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski”

DA LI promena naziva Srpske pravoslavne crkve u Severnoj i Južnoj Americi u Srpske pravoslavne eparhije u Sjedinjenim Američkim Državama trasira put ka novom raskolu na ovom kontinentu ili je uslovljena pravničkim razlozima i potrebom prilagođavanja lokalnom zakonodavstvu?

Odluka o promeni naziva crkve doneta je na zasedanju Crkvenog sabora srpskih pravoslavnih eparhija u SAD sredinom jula ove godine, kada su usvojene izmene Ustava SPC u Severnoj i Južnoj Americi. Saborom su predsedavali episkopi novogračanički Longin, istočnoamerički Irinej i zapadnoamerički Maksim.

Posle brojnih upita i nedoumica, od kojih su se mnoge svodile na to kako su trojica episkopa promenila naziv SPC u Americi, kao i zbog čega u donošenju tako krupne odluke nisu učestvovali i ostali „američki episkopi” – kanadski Mitrofan i buenosajreski Kirilo – na sajtu Eparhije istočnoameričke objavljeno je obrazloženje te odluke. I njega su potpisali episkopi Irinej, Longin i Maksim. Za početak se navodi da je promena naziva u skladu sa prošlogodišnjom odlukom Svetog arhijerejskog sabora SPC. Naziv je promenjen kako bi tačno odražavao „geografsko prostiranje i kako bi nedvosmisleno ukazao da je u pitanju neodvojivi deo SPC sa sedištem u Beogradu – jer mi smo eparhije SPC, a ne odvojena crkva”.

Drugi razlozi koji se navode su pravne prirode: sa nazivom koji ukazuje na vezu sa Severnom i Južnom Amerikom otvara se mogućnost da eparhije u SAD budu zakonski odgovorne za aktivnosti eparhija u Kanadi i Južnoj Americi, i obrnuto.

Inače, po Ustavu srpskih pravoslavnih eparhija u Sjedinjenim Američkim Državama, čije su izmene izazvale veliku pažnju javnosti, Crkveni sabor donosi izmene Ustava, a preko Episkopskog saveta one se šalju na odobrenje Svetom arhijerejskom saboru. U delu gde se nabrajaju izmene Ustava, navedeno je i da je on „arondiran i ograničen na teritoriju SAD odlukom Svetog arhijerejskog sabora 7. maja 2018. godine (na predlog Episkopskog saveta i njegovom odlukom)”.

Kako „Politika” nezvanično saznaje, odluka o promeni naziva crkve u Americi nije stigla u kancelariju Svetog arhijerejskog sinoda. U tekstu objavljenom na sajtu Eparhije istočnoameričke nigde se ne precizira da su izmene Ustava, zajedno sa promenom naziva, poslate ili da će biti poslate Svetom arhijerejskom saboru na odobrenje.

Ostaje pomalo nejasno i da li je „gašenjem” Srpske pravoslavne crkve u Severnoj i Južnoj Americi prestao da postoji i njen Episkopski savet. Po navodima iz objašnjenja – nije, ali u Ustavu koji je ispod njega objavljen postoji samo Episkopski savet eparhija u SAD.

Razjašnjenja u vezi sa ovim odlukama zatražio je i jedan episkop – vladika buenosajreski Kirilo, jedan od članova Episkopskog saveta SPC za Severnu i Južnu Ameriku. Njegovo pismo upućeno sabraći arhijerejima Longinu, Irineju, Mitrofanu i Maksimu, koje je objavljeno u javnosti, izazvalo je veliku pažnju i u visokim crkvenim krugovima.

U pismu on traži objašnjenje vesti koju je čuo – da je održano sabranje Episkopskog saveta samo za Ameriku, a koji „koliko je nama poznato nije formiran kao takav od strane Sabora SPC”.

Vladika Kirilo napominje da, iako je o tome bilo reči na sednicama Episkopskog saveta za Severnu i Južnu Ameriku, ipak nije mogao da pretpostavi da će sve otići tako daleko. U pismu daje ponešto i od atmosfere sa zasedanja ovog tela: da je na pojedinim sednicama bio izbačen iz rasprava, ne samo zbog lošijeg poznavanja engleskog jezika, već i kao „manje bitan”, ali i da su povremeno glavnu reč vodili advokati, koji su i predlagali ovakva prilagođavanja američkom zakonodavstvu.

Posebna osetljivost vezana za pitanja Srpske pravoslavne crkve u Americi leži i u njenoj istoriji, koja je obeležena raskolom, ali ima i onih koji su skloni da u svemu ovome vide pretenzije Carigrada da pod svoju jurisdikciju stavi pravoslavnu dijasporu, odnosno eparhije drugih pravoslavnih pomesnih crkava, time što bi, za početak, bila osnivana posebna crkvena tela sa labavom zavisnošću od crkve u matici.

Međutim, u objašnjenju koje su potpisala trojica episkopa iz SAD ističe se: „Mi smo eparhije naše Majke Crkve, Srpske pravoslavne crkve – Patrijaršije, i verni smo i pod kanonskom i hijerarhijskom jurisdikcijom Svetog arhijerejskog sabora, čiji je predsedavajući pravoslavni arhiepiskop pećki, mitropolit beogradsko-karlovački i patrijarh srpski”.

Državno zakonodavstvo nije uslov za postojanje Episkopskog saveta

Nesporna je obaveza prilagođavanja svih eparhija pravnom poretku država u kojima vrše svoju misiju, one tamo moraju da steknu pravni subjektivitet u skladu sa zakonima tih država, kaže za „Politiku” protojerej-stavrofor dr Velibor Džomić, koordinator Pravnog saveta Mitropolije crnogorsko-primorske.

– Međutim, za postojanje episkopskog saveta, a ima ih nekoliko u našoj crkvi, sasvim je dovoljna odluka Svetog arhijerejskog sabora o formiranju ovog crkvenog tela. Takvi episkopski saveti formirani su u Severnoj i Južnoj Americi, Bosni i Hercegovini, Hrvatskoj, Crnoj Gori. Njihov cilj je da episkopi koji se nalaze na određenom prostoru zajednički razmatraju, rešavaju i predlažu rešenja Sinodu i Saboru za brojna pitanja sa kojima se suočavaju u svom pastirskom radu. Zakonodavstvo nijedne države nije uslov za postojanje episkopskog saveta kao crkvenog tela, pogotovu što je reč o jerarhijskom telu koje nema nikakvu imovinu, ne raspolaže nikakvim posebnim sredstvima. To nisu nikakva paracrkvena tela, već jerarhijska crkvena tela koja su neposredno odgovorna Saboru SPC, kojem inače i podnose izveštaje o svom radu. Saobražavanje crkvenog i zakonodavstva u Americi, po mom mišljenju, nema veze jedno s drugim – ističe protojerej-stavrofor dr Velibor Džomić.

„Eparhije u SAD” zamenile „SPC u Severnoj i Južnoj Americi”

Dodaj komentar

Klikni ovde da postaviš komentar